1983 – Chuyến đi du lịch Nghiên cứu đất phèn Châu Âu (16/4 – 16/5/1983)

Dự án Cải tạo Đất phèn bằng biện pháp thủy lợi do Thụy Điển tài trợ 0,5 triệu USD, thực hiện trong 3 năm. Tôi đã trả một cái giá 18 năm miệt mài với Đồng bằng Sông Cửu long – đồng hoang nhiều muỗi và quân Pôn Pốt đánh vào khu Tứ Giang, Long Xuyên và Kiên Giang. Có một lớp vỏ cứng như vỏ sò, khi lật lên đó chính là vôi CaCO3. Chính vì vậy, Thụy Điển khuyên ta nên cải tạo đất, sử dụng 1ha để làm thí nghiệm, dùng 30 cân vôi/ 1ha/ 1 vụ.

Tuần đầu, chúng tôi đi hiện trường, sau đó vào các Viện nghiên cứu để tìm hiểu.

Tuầu thứ hai, đi sang tham quan ở Đan Mạch. Đan Mạch là một đất nước nhỏ bé nhưng phát triển rất mạnh. Bốn ngày đầu đi xem vùng đất phèn của họ. Họ đang thực hiện dự án cải tạo đất phèn do mưa axít (SO4/2-) làm cho cây rừng chết hàng loạt. Tại thời điểm đó, họ chưa tìm ra được biện pháp nhưng đã phân tích được nguyên nhân.

Tuần thứ ba, chúng tôi đi đến Thụy Điển, đến các vùng đất phèn nằm ở trong thung lũng. Thụy Điển lúc đó là nước phát triển công nghiệp và ngân hàng, chứ chưa chú trọng về nông nghiệp. Chúng tôi đi xem các phòng thí nghiệm về thủy lực, về đất v.v…. Một số nơi ở Thụy Điển, đất phèn rất giống ở Việt Nam nhưng ít hơn Việt Nam – nơi tập trung đất phèn chủ yếu là Đồng bằng Sông Cửu long.

Tuần thứ tư, đoàn được đi du lịch ở một số nuớc Châu Âu, sau đó bay về Băng cốc, Thái Lan. Tại đây, đoàn làm báo cáo chuyến đi. Trong báo cáo, tôi đã nêu nhận xét và phân tích đất phèn ở Hà Lan có sự khác biệt với đất phèn ở Việt Nam để từ đó nhìn thấy bản chất.

Lớp đất mùn ở Hà Lan chỉ cao khoảng 30cm trong khi đó lớp đất mùn ở Đồng bằng Sông Cửu long và Tứ giác Long Xuyên cao hơn, 40cm. Lớp đất tiếp theo ở Hà Lan dày khooảng 60cm trong khi lớp đất tiếp theo ở Đồng bằng Sông Cửu long và Tứ giác Long Xuyên dày đến 100cm.

Mùa mưa, Đồng bằng Sông Cửu long và Tứ giác Long Xuyên có lũ chảy về. Đặc điểm của lũ là lên rất chậm 2 – 3cm/ ngày đêm. Khi lũ rút, thì nó rút cũng rất chậm 2 – 3cm/ ngày đêm. Dựa vào đặc điểm này, nghiên cứu của chúng tôi từ năm 1977 đến 1980 đã có kết quả ban đầu: Đó là dùng máy cày bịt các mao quản hai vụ sau khi gieo xạ. Sau đó, rút nuớc mương tiêu theo từng thời kỳ, cùng lúc đó bố trí mương tiêu có khoảng cách và độ sâu phù hợp là có thể cải tạo đất.

Biện pháp kết hợp có được là nhờ hai dự án:

+ Theo dõi diễn biến chua Vùng Đồng tháp mười của Viện Quy hoạch thủy lợi và

+ Cải tạo đất chua của Trường Đại học Cần thơ diện tích 5 ha về canh tác và bón vôi.

Sau một thời gian tranh luận và mở ra nhiều hội thảo với chuyên gia trong nước và ngoài nước do Thủ tướng Võ Văn Kiệt và Bộ trưởng Nguyễn Cảnh Dinh tại Đồng bằng Sông Cửu long để giải quyết 1,6ha đất chua phèn trồng lúa.

Cuối cùng, Chính phủ cho đào kênh Hồng ngữ để đưa nước sông Tiền vào Đồng Tháp Mười.

Mở rộng kênh Vĩnh Tế của vùng Tứ giác Long xuyên đưa nước về sông Hậu về, quy hoạch kênh mương nội đồng đến giờ phút này năm 2001 trở đi, nước ta đã có gạo xuất khẩu thuộc loại nhất nhì trên thế giới.

Hiện nay, Đồng bằng Sông Cửu long bước qua giai đoạn cải tiến lai tạo giống lúa ngon để xuất khẩu đã có gạo ST25 được các nước Châu Âu và Châu Mỹ ưa chuộng.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *